Σκέψεις και προβληματισμοί για τις κοινωνικές τάξεις των πρώτων Χριστιανών, στις οποίες απευθύνθηκαν ο Χριστός, οι Απόστολοι και ο Παύλος

 

Μία από τις πιο θεμελιώδεις έννοιες της σύγχρονης κοινωνιολογίας αποτελεί η έννοια της κοινωνικής τάξης. Για τους κοινωνιολόγους είναι αναλυτικό μέσο περιγραφής της κοινωνίας και των αλλαγών που εμφανίζονται σ’ αυτήν. Κάτω από ποιο όμως πρίσμα μια τέτοια έννοια μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη σε έναν ερευνητή, ο οποίος έχει θεολογική προοπτική στην ανάλυσή του; Με πιο απλά λόγια, γιατί μπορεί ένας θεολόγος να ενδιαφέρεται για το ποια ήταν η κοινωνική θέση των πρώτων Χριστιανών;

Ο Αγαθάγγελος και οι … «προφητείες» του!

 

Με την επωνυμία Αγαθάγγελος ονομάζεται ο δήθεν συγγραφέας κάποιου προφητικού βιβλίου, το οποίο γνώρισε μεγάλη αποδοχή και διάδοση από τους Έλληνες κατά τη μαύρη εποχή της Τουρκοκρατίας. Η ιδιαιτερότητά του ήταν, πως κυκλοφορούσε τότε, όχι με τη μορφή βιβλίου αλλά χειρογράφου και οι υπόδουλοι στον Τουρκικό ζυγό πατέρες μας, εύρισκαν στους χρησμούς του κάποιου είδους ανακούφιση, αφού οραματίζονταν μαζί μ’ αυτό και διέβλεπαν την μέλλουσα ελευθερία του έθνους μας...

Η θρησκευτική πολιτική των επιγόνων του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Κωνστάντιου Β΄και Ιουλιανού

Κωνστάντιος Β΄

Η βασιλεία του γιού του Μεγάλου Κωνσταντίνου, Κωνστάντιου Β΄από το 337 μ.Χ. μέχρι το 361 μ.Χ., σφράγισε τον νέο τρόπο ζωής των πολιτών της Ρωμαϊκής (Βυζαντινής) Αυτοκρατορίας. Αυτός ο περιορισμένος και κακολογημένος άνθρωπος μετέτρεψε την «ταχυδακτυλουργία» του πατέρα του, δηλαδή τη συσπείρωση του παγανιστικού (= ειδωλολατρικού) και χριστιανικού κόσμου γύρω από το πρόσωπο του αυτοκράτορα, σε μακροχρόνια πραγματικότητα...

Η πνευματική συμβίωση στην πρώτη Χριστιανική Εκκλησία. Ο θεσμός των συνεισάκτων.

Στην πρώτη Χριστιανική Εκκλησία οι διδαχές του Κυρίου ημών Χριστού αλλά και του κορυφαίου των Αποστόλων Παύλου για τις σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων βρήκαν ισχυρή απήχηση, γι’ αυτό και αποδέχτηκε την σύναψη γάμου μεταξύ ανδρός και γυναικός ως τίμια, θεώρησε όμως ως τιμιότερη την αγαμία. Διότι σ’ αυτή διέκρινε προσπάθεια εξύψωσης του γάμου διά μέσου της πνευματικής συμβίωσης...

Η Θεολογική Έριδα του 14ου μ.Χ αιώνα

Του Γεωργίου Κυριαζόπουλου

Ο Βαρλαάμ ο Καλαβρός και ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

Μετά το Οριστικό Σχίσμα των Εκκλησιών, τον 14ο αιώνα έχουμε στο  Βυζάντιο την περίφημη Θεολογική Έριδα κατά την οποία γίνεται λόγος για καθαρά πολιτική σύγκρουση, για αντιπαράθεση δύο διαφορετικών παραδόσεων στους κόλπους της Ορθοδοξίας, για σύγκρουση Πλατωνικών και Αριστοτελικών στο Θεολογικό πεδίο. Οι τελευταίες έρευνες απέδειξαν ότι δεν πρόκειται για ενδοβυζαντινή υπόθεση, αλλά για καθαρή σύγκρουση Ανατολικής Ορθοδόξου και Δυτικής φραγκολατινικής παράδοσης...

Η ιστορική διαδρομή της χριστιανικής φιλανθρωπίας

Είναι περιττό πιστεύουμε να επισημάνουμε την επίδειξη φιλανθρωπίας και της αγάπης προς το πλησίον που διατρέχει ανεξαιρέτως όλα τα κείμενα της Καινής Διαθήκης. Και πως θα μπορούσε άλλωστε να ισχύει κάτι το διαφορετικό αφού δεν νοείται αληθινή χριστιανική ζωή χωρίς φιλανθρωπία και αγάπη, κάτι που τονίζει επανειλημμένα ο Κύριος είτε μέσω των λόγων του είτε μέσω των παραβολών του (π.χ. «του Καλού Σαμαρείτη»). Σταχυολογούμε μερικά: «αυτός που αγαπά τον Θεό αγαπά και τον αδελφό του» 1 Ιωάννη 4:21 και «εάν κάποιος πει πως αγαπά τον Θεό και μισεί τον αδελφό του, είναι ψεύτης» 1 Ιωάννη 4:20...

Ορθόδοξη, Ρωμαιοκαθολική, Προτεσταντική και Ορθολογιστική Θεολογία

Μέχρι του σχίσματος των Εκκλησιών το 1054 μ.Χ., η Θεολογία της Εκκλησίας σε Ανατολή και Δύση ήταν ενιαία. Μετά από αυτό, η Θεολογία διακρίνεται σε Ορθόδοξη, Ρωμαιοκαθολική, Προτεσταντική και από την τελευταία προελθούσα σε Ορθολογιστική...

Η πολιτική, θρησκευτική και κοινωνική ζωή τής Κορίνθου, όταν την επισκέφτηκε ο απόστολος Παύλος

Ήδη από τα ομηρικά και κλασσικά χρόνια, η πόλη τής Κορίνθου θεωρούνταν μία από τις πιο σημαντικές και πιο λαμπρές πόλεις της Ελλάδας. Γι’ αυτό όχι μόνο ο Όμηρος την ονομάζει στην Ιλιάδα του (Β 570) «αφνειόν» δηλαδή πλούσια, αλλά και οι μετέπειτα συγγραφείς δεν φείδονται κοσμητικών επιθέτων γι’ αυτήν, αφού την αποκαλούν ευδαίμονα (= ευτυχισμένη), καλή, μακάρια, βαθύπλουτη κ.λ.π. Όμως η ακμάζουσα και λαμπρή αυτή πόλη, καταστρέφεται ολοσχερώς το 146 π.Χ. από τον Ρωμαίο ύπατο Λεύκιο Μόμμιο, δίνοντας έτσι τέλος στο τελευταίο προπύργιο της ελευθερίας στην Ελλάδα και οδηγώντας την πόλη στην λήθη και την παρακμή...

Η ΘΕΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ

Επιμέλεια: "ΑΝΤΙΧΙΛΙΑΣΤΙΚΟΣ "

Ερευνώντας τη Θεία Λατρεία τής Εκκλησίας μας, κατά τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες, στην ουσία ερευνούμε τις δροσερές και ζωογόνες πηγές τής λατρείας μας.

Αφήνουμε τους νεότερους χρόνους, προσπερνάμε τη βυζαντινή μεγαλοπρέπεια και φτάνουμε στη φωτεινή ατμόσφαιρα τής απλότητας και αγνότητας τής πρώτης Εκκλησίας...

Το θαύμα τού αγίου μανδηλίου στην Έδεσσα της Συρίας, κατά την διάρκεια τής πολιορκίας από τον Πέρση βασιλιά Χοσρόη

Το ιερό ή άγιο μανδήλιο, είναι το πρώτο στη σειρά των λεγόμενων “αχειροποίητων” εικόνων, δηλαδή των εικόνων εκείνων που καλλιτεχνήθηκαν, χωρίς την παρέμβαση ανθρώπινου παράγοντα αλλά θείου. Σύμφωνα με το θρύλο, ο βασιλιάς Άβγαρος τής Οσροηνής (Μεσοποταμίας), έπασχε από νόσημα βαριάς μορφής και ακούγοντας για τα θαύματα του Χριστού έστειλε επιστολή που τον καλούσε να πάει στην Έδεσσα της Συρίας για να τον θεραπεύσει...

Η ΔΙΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΔΥΤΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ, ΟΙ ΔΙΩΓΜΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΞΕΧΟΥΣΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΥΤΗΣ

Στην Μασσαλία της Γαλλίας, φέρνουν το σωτηριώδες μήνυμα του Ευαγγελίου – σύμφωνα με την παράδοση – ο αναστημένος από τον Κύριο, Λάζαρος και οι αδελφές του Μαρία και Μάρθα, καθώς επίσης και στην πόλη της Αρελάτης σημερινό Arles, ο καταγόμενος από την Έφεσο, απόστολος και συνεργάτης του Παύλου, Τρόφιμος. Ήδη από τα μέσα του 2^ου αιώνα, υπάρχουν ιστορικές μαρτυρίες, που βεβαιώνουν για την ύπαρξη χριστιανικών κοινοτήτων που ακμάζουν, όχι μόνο στις δύο παραπάνω πόλεις, αλλά και στο Λούγδουνο σημερινή Lyon, στο οποίο υπήρχε έντονη ελληνική παρουσία και διατήρηση στενών δεσμών με τις χριστιανικές κοινότητες της Μικράς Ασίας...

Η ΘΕΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΜΕΤΑ ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ

Μερικές δεκαετίες μετά το Σχίσμα (1054) μεταξύ Ανατολικής και Δυτικής εκκλησίας, ο παπισμός καθίσταται η μοναδική κοσμική και θρησκευτική δύναμη της Ευρώπης, αφού καταφέρνει μετά από πολύχρονους αγώνες να επικρατήσει των κοσμικών ηγεμόνων και αυτοκρατόρων. Μέσα λοιπόν στο γενικό πνεύμα της εξυψώσεως του παπισμού και του κλήρου, αναπτύσσεται και η θεία λατρεία της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας...

ΠΑΠΑΣ ΙΝΝΟΚΕΝΤΙΟΣ Ο Γ΄, Ο ΠΑΠΑΣ ΠΟΥ “ΕΤΡΕΜΕ” ΟΛΗ Η ΕΥΡΩΠΗ!

Μετά τον θάνατο του 90χρονου πάπα Κελεστίνου Γ΄, οι καρδινάλιοι ανεβάζουν στον χηρεύσαντα θρόνο του αποστόλου Πέτρου το 1198, τον καρδινάλιο Λοθάριο κόμητα του Σένι δίνοντάς του το όνομα Ιννοκέντιος ο Γ΄, σε ηλικία 37 ετών. Ο Ιννοκέντιος ο Γ΄(1161 – 1216), πρέπει να ειπωθεί, πως ήταν άνθρωπος ταπεινός και ευσεβής. Όμως, όσον αφορά τις αξιώσεις του παπισμού, ήταν εκείνο το πρόσωπο που είχε τις μεγαλύτερες επ’ αυτού, γι’ αυτό και επί της εποχής του ο παπισμός έφτασε στην υψηλότερη ακμή του. Πίστευε πως ο πάπας ως διάδοχος του αποστόλου Πέτρου ήταν αντιπρόσωπος του Θεού επί της γης και διακήρυττε πως έχει την απόλυτη εξουσία πάνω στην εκκλησία. Εξέφραζε δε την επιθυμία να διορίζει ο ίδιος αποκλειστικά τους κληρικούς σε ολόκληρη την επικράτεια της εκκλησίας...

ΑΓΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Πατέρας Παΐσιος, από τους τελευταίους που «αγιοποιήθηκαν» από την Εκκλησία μας

Ως γνωστόν, στη πρώτη χριστιανική κοινότητα, όπως είναι φανερό κυρίως από τις επιστολές του αποστόλου Παύλου, όλοι όσοι είχαν βαπτιστεί στο όνομα της Αγίας Τριάδος ονομάζονταν «άγιοι», όχι επειδή ήταν ενάρετοι, αλλά ακριβώς επειδή είχαν βαπτιστεί, επειδή ανήκαν δηλαδή σ’ αυτή τη συγκεκριμένη καινούργια κοινότητα (Εκκλησία), ήταν μέλη του σώματος του Χριστού: «στέλνω τα χαιρετίσματά μου στους αγίους της Εκκλησίας της Κορίνθου», «στέλνω τα χαιρετίσματά μου στους αγίους της Εκκλησίας της Εφέσου». Όλοι λοιπόν άγιοι. Η αγιότητα, δηλαδή, είναι εν δυνάμει παρούσα, και έχει συγχρόνως και μία δυναμική, αυτή η αγιότητα.

Αυτή η πρακτική ακολουθήθηκε από την Εκκλησία επί αιώνες όπως γράφει ο πρωτοπρεσβύτερος Κ.Ν. Παπαδόπουλος: «Από τη μελέτη των πρακτικών των οικουμενικών συνόδων συμπεραίνομε ότι η Εκκλησία κατέτασσε μεταξύ των αγίων κάθε μέλος της που είχε τηρήσει την ορθή πίστη κι είχε αγωνιστεί, όσο ήξεραν οι άνθρωποι, για τις εντολές. Δεν υπήρχε καμμία “επίσημη ανακήρυξη”, ούτε χρειάζονταν θαύματα του τεθνεώτος, ώστε να θεωρηθεί “άγιος” με μια διαφορετική έννοια από τη βιβλική. Αναντίρρητα η Εκκλησία των οικουμενικών συνόδων διατηρεί αδιάφθορη τη διδασκαλία της Γραφής ότι άγιοι είναι όλοι οι πιστοί, οι ζώντες και οι κεκοιμημένοι. Δεν πρέπει ν’ αντιπαρέλθομε ένα γεγονός που δείχνει ότι η εκκλησιαστική αρχή, ακόμη κι όταν εκπροσωπείται από τον πράγματι μεγάλο Κύριλλο, δεν μπορεί να “ανακηρύξει” κάποιον “άγιο” χωρίς τους λόγους που γράψαμε πιο πάνω. Ο άγιος Κύριλλος, λοιπόν, τον οπαδό του και μοναχό Αμμώνιο, που ο έπαρχος Ορέστης εθανάτωσε με σκληρά βασανιστήρια διότι ο μοναχός του είχε πετάξει λίθο στο κεφάλι, τον απεκάλεσε “μάρτυρα” κι έθαψε μέσα σ’ εκκλησία. Ο λαός όμως αντιδρούσε, διότι ο Αμμώνιος θανατώθηκε ως προπέτης κι όχι ως μάρτυρας του Χριστού. Ο άγιος Κύριλλος άφησε να ξεχαστεί πολύ σύντομα η υπόθεση (Βλ. Σωκρ., Εκκλ. Ιστ. 7,14, P.G. 67, 765C εξ.)»

Μια άλλη ματιά από τη δική μας παράδοση είναι, πως οι Άγιοι είναι μέτοχοι της «θείας δόξας». Μετά την Παναγία, είναι αυτοί που έχουν φτάσει στη θέωση, κάτι το οποίο είναι ζητούμενο από όλους μας. Έχουν πετύχει το έσχατο και έχουν διαποτιστεί από τις άκτιστες ενέργειες της θεότητας. Είναι μαζί με το Χριστό και ζούνε μετ’ Αυτού.

Μπαίνει λοιπόν εδώ το ερώτημα. Πως ορίζεται στη δική μας παράδοση κάποιος ως άγιος, πως γίνεται αυτό που ονομάζουμε «αγιοποίηση», αν και ο όρος αυτός θεωρείται αδόκιμος, γιατί εδώ και πολλούς καιρούς, η θεολογία μας προκρίνει τον όρο «αναγνώριση αγίων» έναντι του όρου «αγιοποίηση», καθ’ όσον ο δεύτερος υπονοεί κατασκευή κι όχι απλώς αποδοχή ενός γεγονότος. Στο πέρασμα των αιώνων πάρα πολλοί επώνυμοι Άγιοι, έχουν ανακηρυχθεί από την Εκκλησία. Εδώ ας μας επιτραπεί μια παρένθεση για να σημειώσουμε πως η ανακήρυξη αγίων που έχει πλέον επικρατήσει στην Εκκλησία μας, είναι μια ρωμαιοκαθολική πράξη, η οποία εισήχθηκε από έναν Πατριάρχη που αγωνίστηκε μ’ όλη του τη δύναμη κατά της διείσδυσης των Ιησουϊτών στην Ανατολή. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον Κύριλλο Λούκαρι, ο οποίος υπήρξε πράγματι μεγάλος αλλά όχι αμέμπτως Ορθόδοξος. Αυτός λοιπόν ήταν που «ανακήρυξε» πρώτος τον πρώτο άγιο, ο οποίος ήταν ο θαυματουργός ασκητής της Κεφαλλονιάς Γεράσιμος, στου οποίου τις πρεσβείες προσέτρεχαν οι πίστοί και όσο ζούσε και αμέσως μετά το θάνατό του. 

Η αναγνώριση λοιπόν αγίων, παλιότερα γινόταν από τις τοπικές Εκκλησίες, ενώ σήμερα ακολουθείται διαφορετική πρακτική. Λόγου χάρη, αν αφορά η «αγιοποίηση» την ελληνόφωνη Εκκλησία, αυτή γίνεται από το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αν αφορά την σλαβόφωνη Εκκλησία, από το Ρωσικό Πατριαρχείο, κ.λ.π.

Βέβαια πρέπει να ληφθεί υπόψη, πως υπάρχουν πάρα πολύ Άγιοι οι οποίοι δεν έχουν «ανακηρυχθεί» και των οποίων αγνοούμε το όνομα. Γι’ αυτό άλλωστε έχει εισαχθεί και στο εκκλησιαστικό εορτολόγιό μας η γιορτή των Αγίων Πάντων. Επί πλέον υπάρχει και μια σειρά αγίων που ζούνε ανάμεσά μας και δεν γνωρίζουμε πως είναι άγιοι.

Ας δούμε τώρα πως γίνεται η «αγιοποίηση» ενός μάρτυρα ή ενός άλλου αγίου. Για να φτάσει η Ορθόδοξη Εκκλησία να εγκρίνει και να εντάξει στο εορτολόγιό της ένα μάρτυρα, χρειάζεται ένα και μόνο στοιχείο: τη μαρτυρία του περιεστώτος λαού, δηλαδή τη μαρτυρία του λαού που συγκροτείται ως λαός γύρω από το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας. Αρκεί και μόνο αυτό το στοιχείο, αυτή η λαϊκή μαρτυρία, ώστε να οδηγήσει την Εκκλησία να εγγράψει έναν άγιο στο αγιολόγιό της.

Δεν τίθεται λοιπόν θέμα η Εκκλησία να εγκρίνει ή να μην εγκρίνει την αγιότητα κάποιου. Άλλωστε αυτή είναι και η μεγάλη μας διαφορά με άλλες χριστιανικές Εκκλησίες. Η Σύνοδος, είτε πρόκειται για το Πατριαρχείο, είτε πρόκειται για την Εκκλησία της Ελλάδας, είτε πρόκειται για μια άλλη τοπική Εκκλησία, δεν εγκρίνει αν κάποιος είναι ή δεν είναι άγιος. Απλώς αναγνωρίζει αυτό που μαρτυρείται από την κοινή συνείδηση του περιεστώτος λαού, του λαού που ίσταται «περί» το τραπέζι της Ευχαριστίας. Έτσι η Σύνοδος δεν κάθεται να εξετάσει τον βίο του αγίου, αν ήταν δηλαδή ενάρετος ο βίος του ή όχι και πόσο ενάρετος ήταν. Χρειάζονται βέβαια κάποια στοιχεία, κάποιες μαρτυρίες, αλλά είναι ο ίδιος ο λαός που οδηγεί ουσιαστικά στην «ανακήρυξη» ενός αγίου.

Το κριτήριο πάνω στο οποίο βασίζεται η κρίση του λαού είναι τα λεγόμενα «σημεία» της αγιότητας. Ένα «σημείο» αγιότητας είναι η θαυματουργία, η εμπειρία δηλαδή πως ο Άγιος θαυματουργεί. Εάν τυχόν υπάρχουν και λείψανα του αγίου, «σημείο» θεωρείται η ευωδία τους. Συνεπώς δεν είναι τεκμήριο αγιότητας ούτε η ακρίβεια στην Ορθόδοξη πίστη, ούτε ο φαινόμενος ενάρετος βίος. Αυτό μαρτυρούν τα συναξάρια, οι συλλογές δηλαδή των βίων των Αγίων. Γιατί υπάρχουν άνθρωποι που πολιτεύονται και ζουν εναρέτως, αλλά τα μύχια και τα κρύφια της ψυχής τους δεν τα ξέρει κανείς μας, παρά μόνο ο Θεός. Βέβαια για να είμαστε ακριβοδίκαιοι, υπάρχουν κάποιες περιπτώσεις σπάνιες βέβαια και στην Ορθόδοξη Εκκλησία που μπορούμε ίσως να πούμε πως συνέβη κάποια «αγιοποίηση» σκοπιμότητας, για παιδαγωγικούς λόγους των πιστών.

Γράφει ο Δημήτρης Μαυρόπουλος αναφερόμενος στην αγιοποίηση του αγίου Νεκταρίου: «Θα σας πω ένα παράδειγμα, από τα πολύ τελευταία μας, με την αγιοποίηση του αγίου Νεκταρίου. Ο άγιος Νεκτάριος, όπως ίσως γνωρίζετε, δίδαξε επί έτη στη Ριζάρειο Σχολή κατήχηση και δογματική και κήρυξε ως θεολόγος. Ως “θεολόγος” ο Άγιος δεν είναι και πολύ κοντά στη λεγόμενη ακριβή ορθόδοξη πίστη. Ακολουθώντας λίγο ως πολύ το γενικό κλίμα των θεολογικών γραμμάτων της εποχής του, και ειδικότερα το κλίμα που επικρατούσε στη Ριζάρειο Σχολή, δίδαξε από εγχειρίδια της δυτικής θεολογίας και η κατήχησή του, αν την κρίνουμε με βάση τα θεολογικά δεδομένα, δεν εκφράζει απόλυτα τη θεολογία της Εκκλησίας μας. Δεν είναι λοιπόν η διδασκαλία του που οδήγησε την Εκκλησία να τον ανακηρύξει άγιο. Όπως δεν είναι ούτε και ο ενάρετος βίος, αφού, όπως είπαμε, την αρετή του καθενός μας την γνωρίζει μόνο ο Θεός. τι είναι λοιπόν αυτό που κάνει τον άγιο Νεκτάριο να μαρτυρείται ως άγιος; Πρώτα είναι η μαρτυρία αυτών που έζησαν κοντά του και μαρτυρούν το ξεχείλισμα αγάπης προς τη δημιουργία του Θεού και προς τον άνθρωπο, κυρίως όμως η θαυματουργία. Δια των θαυμάτων του ο λαός έχει την εμπειρία της παρουσίας και της αγιότητας του αγίου Νεκταρίου. Και είναι αυτή η εμπειρία του περιεστώτος λαού, του λαού που θεραπεύεται μπροστά στον τάφο του αγίου Νεκταρίου, αυτή που οδηγεί την επίσημη Εκκλησία στην αναγνώριση της αγιότητάς του. Ο λαός τον τιμά ως άγιο και η εκκλησιαστική ιεραρχία έρχεται να αναγνωρίσει αυτήν την αγιότητα».

Ας δούμε τώρα πως γίνεται η αγιοποίηση κάποιου μέλους της Καθολικής Εκκλησίας. Και στην Εκκλησία αυτή υπάρχουν τα αντίστοιχα στοιχεία που υπάρχουν και στην Ορθόδοξη, δηλαδή η θαυματουργία, τα ιερά λείψανα και η ευωδία. Όμως όλα αυτά δεν είναι ικανά για να αγιοποιηθεί κάποιος, αφού δεν κατατίθενται ως στοιχεία εμπειρίας του λαϊκού σώματος. Διότι για να γίνουν αποδεκτά τα στοιχεία αυτά από τη Καθολική Εκκλησία ως αποδείξεις αγιότητας, πρέπει να εκληφθούν με αντικειμενικό τρόπο. Πρέπει δηλαδή να υπάρξει μια αντικειμενική μέτρηση της πραγματικότητας αυτών των στοιχείων. Και κυρίως πρέπει να μαρτυρηθεί η οσιότητα του βίου κάποιου μέσω των αρετών που επέδειξε αυτός κατά την διάρκεια του επίγειου βίου του.

Ακολουθείται λοιπόν η εξής μέθοδος και διαδικασία αγιοποίησης ή μη του μέλους της Δυτικής Εκκλησίας: Ένας τοπικός επίσκοπος μιας περιοχής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, ο οποίος κατά πάσα πιθανότητα εκπροσωπεί και την εμπειρία των πιστών της δικαιοδοσίας του, κάνει πρόταση στο Βατικανό, όπου βρίσκεται η κεφαλή της Δυτικής Εκκλησίας, την αγιοποίηση ενός ευσεβούς Χριστιανού που έζησε ανάμεσά μας και ο οποίος μπορεί να ήταν είτε μεγάλος ή μικρός θεολόγος, είτε μεγάλος ή μικρός μάρτυρας. Τότε δημιουργείται στο Βατικανό ένα είδος δικαστηρίου που σκοπό έχει να εξετάσει το ζήτημα αυτό.

Στη συνέχεια ένας από τους καρδιναλίους (ανώτατοι εκκλησιαστικοί αξιωματούχοι από τους οποίους εκλέγεται ο Πάπας), ο οποίος είναι επιφορτισμένος με το έργο αυτό, βοηθούμενος από ένα ολόκληρο συνεργείο, αναλαμβάνει να εξετάσει με κάθε λεπτομέρεια ακόμη και την παραμικρότερη, τον βίο του υποψήφιου αγίου.

Ένας άλλος καρδινάλιος, ο οποίος διαθέτει και αυτός μια αντίστοιχη ερευνητική ομάδα, αναλαμβάνει τον άχαρο ρόλο να εξετάσει τις πιθανές μελανές σελίδες αυτού του βίου, τα παραπτώματα που πιθανόν έχει κάνει ο εν δυνάμει άγιος, και οτιδήποτε μεμπτό μπορεί να αντιβαίνει σε κάθε περίπτωση στην αγιοποίηση του.

Και όταν κάποια στιγμή ολοκληρώνεται η διαδικασία της έρευνας και από τους μεν (θετική) και από τους δε (αρνητική), στήνεται ένα κανονικό δικαστήριο. Στο δικαστήριο αυτό λοιπόν, ο πρώτος καρδινάλιος προτείνει την αγιότητά του και ο δεύτερος την απόρριψη, ο οποίος μάλιστα ονομάζεται και «συνήγορος του διαβόλου» (“advocatus diaboli”). Ο ρόλος λοιπόν του «συνήγορου του διαβόλου» είναι να εκθέσει και να προβάλει τυχόν αρνητικά στοιχεία, τα οποία καλείται να τα αντικρούσει ο άλλος καρδινάλιος και η ομάδα του ώστε το συμπέρασμα που θα βγει να αντέχει σε οποιαδήποτε αντικειμενική κριτική.

Αφού λοιπόν λάβουν χώρα όλα αυτά και το δικαστήριο αυτό πειστεί και αποφανθεί υπέρ της αγιότητας, ο λαός είναι ελεύθερος πλέον και επιτρέπεται να τιμήσει το νέο του Άγιο. Αν τώρα με νεότερες έρευνες που πιθανόν να γίνουν, αποδειχθεί πως είχαν παραλειφθεί κάποια κρίσιμα στοιχεία που εμποδίζουν την αγιότητα, η Δυτική Εκκλησία δεν έχει κανένα πρόβλημα και μπορεί να διαγράψει ένα άγιο από το αγιολόγιό της. Αυτό άλλωστε συνέβη και σχετικά πρόσφατα, κατά τη δεκαετία του 1960, μετά τη Β΄ Σύνοδο του Βατικανού, όταν διαγράφηκαν μερικές δεκάδες αγίων, γιατί στο μεταξύ είχε προχωρήσει η έρευνα, είχαν αναπτυχτεί οι αγιολογικές σπουδές, είχαν αναγνωσθεί καλύτερα οι πηγές, βρέθηκαν και νέα ντοκουμέντα, και διαπιστώθηκε πως δεν υπήρχε η αντικειμενικότητα και το εχέγγυο της αγιότητας.

Αυτό συμβαίνει, επειδή στη Δυτική Εκκλησία η αγιότητα έχει να κάνει με την αρετή και δεν έχει να κάνει με την έκπληξη της ενθεώσεως, όπως συμβαίνει στη δική μας παράδοση. Και κλείνουμε το σημερινό μας άρθρο με την αγιοποίηση από τη Δυτική Εκκλησία του Πάπα Ιωάννη – Παύλου Β΄κατά κόσμο Κάρολ Βοϊτίλα, όπως περιγράφεται στην εφημερίδα «Το Βήμα» 11/3/2014:

«Τον Απρίλιο, ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β', κατά κόσμον Κάρολ Βοϊτίλα, πρόκειται να αγιοποιηθεί. Το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel παρουσιάζει την ιστορία μίας γυναίκας από την Κόστα Ρίκα, η οποία υποτίθεται ότι θεραπεύθηκε από σοβαρό ανεύρυσμα εγκεφάλου, αφού προσευχήθηκε στον εκλιπόντα πάπα – “θεόσταλτο” δώρο για τη “μηχανή κατασκευής θαυμάτων” του Βατικανού.

Στη Ρώμη υπάρχει ένα μέρος όπου τα ‘θαύματα” συγκεντρώνονται και η αυθεντικότητά τους εξετάζεται εξονυχιστικά. Υπεύθυνος του Βατικανού για την διαδικασία της ανακήρυξης της “αγιοποίησης” Ιωάννη Παύλου είναι ο μονσινιόρ Σλαβομίρ Όντερ. Στο γραφείο του βρίσκεται ένας φάκελος που φέρει τον τίτλο “Positio super vita, virtutibus et fama sanctitatis” (Έκθεση για τη Ζωή, τις Αρετές και τη Φήμη Αγιότητας). “Ο "Positio" περιλαμβάνει μία μεγάλη, θαυματουργή ιστορία που εκτυλίχθηκε πριν από τρία χρόνια και δέκα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, ή για να είμαστε πιο ακριβείς, στον δεξί κροταφικό λοβό της Φλόριμπεθ Μόρα Ντίας” γράφει το Der Spiegel.

Τον Απρίλιο του 2011, η σενιόρα Μόρα είχε πεισθεί ότι το κεφάλι της ήταν έτοιμο να εκραγεί. Δεν μπορούσε πλέον να αισθανθεί το αριστερό της πόδι ενώ έκανε συνέχεια εμετούς. Ο σύζυγος της 50χρονης γυναίκας την πήγε στο καλύτερο νοσοκομείο της πρωτεύουσας της Κόστα Ρίκα, Σαν Χοσέ. Εκεί την εξέτασε ο δρ. Αλεχάντρο Βάργκας, “ένας γιατρός τόσο νέος, όμορφος και έξυπνος που θα μπορούσε εύκολα κανείς να πιστέψει ότι είναι ηθοποιός σαπουνόπερας”. Πριν ο δρ. Βάργκας, που θεωρείται ένας από τους καλύτερους γιατρούς στην Κόστα Ρίκα, πραγματοποιήσει μία εγχείρηση λέει: “Με τη βοήθεια του θεού, ξεκινάμε...”.

Λόγια που η Μόρα εξέλαβε σαν θετικό οιωνό. Της είπαν ότι έχει ανεύρυσμα σε μή εγχειρήσιμο σημείο. “Αυτές οι περιπτώσεις εγχειρίζονται στο Μεξικό ή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Της έγραψα αντι - υπερτασικά φάρμακα, όπως και ηρεμιστικά. Στο κάτω κάτω το ανεύρυσμα δεν είχε σπάσει. Υπήρχε ακόμη ελπίδα” είπε ο δρ. Βάργκας. Η Μόρα όμως πίστευε ότι γρήγορα θα πέθαινε: όταν δεν έκλαιγε, προσευχόταν. Αυτό έκανε και όταν είδε μπροστά της μία ασπρόμαυρη φωτογραφία στην εφημερίδα “La Nacion” (Το Έθνος) του πάπα Ιωάννη Παύλου Β' που έδινε την ευχή του σε πιστούς.

“Το πρωί κοίταξα στη φωτογραφία της εφημερίδας. Άκουσα μια φωνή. Ναι, ήταν ανδρική φωνή. Ναι, ήταν στα Ισπανικά. Είπε: «Σήκω και μην φοβάσαι". Τα δυο του χέρια βγήκαν από τη φωτογραφία” θυμάται η Μόρα και συνεχίζει: “Σηκώθηκα και είπα: "Ναι, σενιόρ". Πήγα στην κουζίνα. Αισθανόμουν λίγο καλύτερα. Αισθανόμουν μία εσωτερική ζεστασιά. Ήμουν σίγουρη ότι ήμουν υγιής, ακόμη και αν το σώμα μου έλεγε το αντίθετο”. Οι πονοκέφαλοι που είχε εξαιτίας του ανευρύσματος σταδιακά υποχώρησαν. Τον Ιούλιο, ο δρ. Βάργκας, εξεπλάγην όταν η ασθενής του επέστρεψε χωρίς συμπτώματα. Κάνοντας τις απαραίτητες εξετάσεις διαπίστωσε ότι το ανεύρυσμα είχε εξαφανιστεί.

Όταν η ιστορία της Μόρα έγινε γνωστή στο Βατικανό, την κάλεσαν στη Ρώμη προκειμένου να διαπιστωθεί και εκεί ότι είχε γίνει πλέον καλά. “Δεν είναι το θαύμα που κάνει τον άγιο. Είναι απλά η τελική επιβεβαίωση” εξήγησε ο Σλαβομίρ Όντερ. Στις 5 Ιουλίου 2013 η Αγία Έδρα ανακοίνωσε ότι ο πάπας Φραγκίσκος είχε αναγνωρίσει το δεύτερο θαύμα που απαιτείτο για την αγιοποίηση του πάπα Ιωάννη Παύλου (το πρώτο που του αποδίδεται είναι η θεραπεία μιας γαλλίδας μοναχής που έπασχε από Πάρκινσον). Η ρωμαιοκαθολική εκκλησία βρήκε το θαύμα που χρειαζόταν και η Μόρα συνέχισε τη ζωή της. “Τί θα συμβεί αν ένα άλλο ανεύρυσμα σχηματισθεί στον εγκέφαλό της; ‘Σύμφωνα με το εκκλησιαστικό δίκαιο θα πρόκειται για μία νέα ασθένεια’ είπε ο Όντερ. Τότε θα χρειαστεί ένα νέο θαύμα - ή έναν καλύτερο γιατρό” καταλήγει το ρεπορτάζ του Der Spiegel.»

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Δημήτρης Μαυρόπουλος, «Διερχόμενοι διά του Ναού», εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 2009

2. Δημήτρης Μαυρόπουλος, «Εις πνεύματος αγίου κοινωνίαν», εκδόσεις Δόμος, Αθήνα 2013

3. Περιοδικό “Σύναξη”, τεύχος 102

4. Εφημερίδα «Το Βήμα» http://www.tovima.gr/world/article/?aid=575544

 

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Προσοχή! Χωρίς όνομα ή κάποιο ψευδώνυμο δεν γίνεται δημοσίευση σχολίου. Επίσης δεν πρέπει να είναι υβριστικό και άσχετο με το θέμα του άρθρου.

ΑΝΩΤΕΡΟΙ ΚΑΙ ΚΑΤΩΤΕΡΟΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ, ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΚΑΙ ΓΑΜΟΣ ΤΩΝ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ

Στα μέσα τού Β΄αιώνα μ.Χ., όταν άρχισαν να υποχωρούν οι ενθουσιαστικές τάσεις στις χριστιανικές κοινότητες που εκφράζονταν κατά κύριο λόγο από διάφορους χαρισματούχους (προφήτες, γλωσσολαλούντες κ.λ.π.), η εσωτερική οργάνωση τής εκκλησίας εξελίσσεται και λαμβάνει διαφορετική μορφή. Από τις ιστορικές και εκκλησιαστικές μαρτυρίες που έχουμε προκύπτει, ότι οι τρεις βαθμοί τής ιεροσύνης – επίσκοπος, πρεσβύτερος και διάκονος – σταθεροποιούνται πλέον. Προϊόντος τού χρόνου εξαφανίζονται παντελώς τα αξιώματα που συνδυάζονταν με τις ενθουσιαστικές τάσεις και αναπτύσσονται στην εκκλησία νέες υπηρεσίες τις οποίες αναλαμβάνουν ορισμένοι πιστοί...

Οι ιστορικές καταβολές τού Filioque (Φιλιόκβε)

Ως γνωστόν, οι δυο πιο καθοριστικοί παράγοντες που έγιναν αιτία να γίνει το σχίσμα στην Εκκλησία και να χωριστεί έτσι σε Ανατολική και Δυτική, υπήρξαν το «παπικό πρωτείο» δηλαδή η αξίωση του Πάπα της Ρώμης να αναγνωρίζεται από όλους, ως ορατή κεφαλή της Εκκλησίας και αντιπρόσωπος του Χριστού επί της Γης και έχων την εξουσία επί των υπολοίπων Εκκλησιών και το «Filioque».

Αλλά τι σημαίνει «Filioque»; Η λέξη αυτή είναι λατινικής προέλευσης και είναι σύνθετη λέξη αποτελούμενη από το Filius = υιός και το que = και, και όλο μαζί σημαίνει «και εκ του υιού». Αφορά την εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος. Όμως, ας γίνουμε πιο αναλυτικοί και συνεπώς πιο κατανοητοί...

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ

Ως γνωστόν ο «πατέρας» του Κομμουνισμού, Κάρολος Μαρξ, είπε την περίφημη φράση, πως «η θρησκεία είναι το όπιο του λαού», το οποίο χρησιμοποιεί η άρχουσα τάξη για να αποκοιμίζει τις μάζες και να τις κρατά εξαθλιωμένες. Χρέος λοιπόν των Κομμουνιστών είναι, όταν μπορέσουν και καταλάβουν την εξουσία, να εξαλείψουν αυτό το «όπιο» και απελευθερώνοντας με αυτό τον τρόπο τον λαό, θα τον οδηγήσουν στην ευτυχία που θα πραγματοποιηθεί μέσω του Κομμουνισμού.

Έτσι λοιπόν, από τον Οκτώβριο του 1917, όταν οι Μπολσεβίκοι – Κομμουνιστές κατέλαβαν την εξουσία στη Μόσχα μετά από ένα εμφύλιο αιματηρό και πολύνεκρο πόλεμο, μέχρι περίπου το 1988, έτος κατά το οποίο ο Ρωσικός Χριστιανισμός γιόρτασε τα χίλια χρόνια ζωής του, η Ορθόδοξη Εκκλησία στη Σοβιετική Ένωση έζησε σε μια κατάσταση περιορισμού και πολιορκίας...

ΤΑ ΗΘΗ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ ΤΟΝ Β΄ ΚΑΙ Γ΄ ΑΙΩΝΑ

Οι χριστιανοί πίστευαν για τους εαυτούς τους πως είναι ο νέος Ισραήλ (= λαός σωτηρίας), ο Ισραήλ του Θεού, που εμφορείται από το πνεύμα και τη χάρη˙ πως δεν είναι πολίτες της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αλλά αποτελούν ένα νέο έθνος, εντός βέβαια της επικράτειας αυτής, γι’ αυτό το λόγο άλλωστε προσεύχονταν για την σταθερότητα του κράτους και των κυβερνητών. Αυτοί έλεγαν πως είναι πάροικοι και παρεπίδημοι – όπως  τονίζεται πολύ όμορφα στην προς Διόγνητον επιστολή – στον κόσμο αυτό, για τον οποίον πίστευαν πως θα παρέλθει σύντομα, επειδή επρόκειτο να έλθει η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου...

ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΜΑΣ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ Θεολόγου – Καθηγητού

Η αγία μας Εκκλησία είναι συνυφασμένη με το μαρτύριο, διότι υπάρχει στους αιώνες και μέχρι τη συντέλεια του κόσμου, να δίνει τη μαρτυρία της εν Χριστώ σωτηρίας. Να ομολογεί ότι ο κόσμος «κείται όλος εν τω πονηρώ» και να κηρύττει τον πνευματικό πόλεμο εναντίον του κόσμου και εναντίον εκείνου που κατέχει τον κόσμο, τον διάβολο. Ο απόστολος Παύλος είχε τονίσει πως η πάλη η δική μας δεν είναι προς σάρκα και αίμα, δηλαδή προς ανθρώπους, αλλά προς τον κοσμοκράτορα του αιώνος τούτου, τον αρχέκακο και μισάνθρωπο, διάβολο, ο οποίος μισεί θανάσιμα τον άνθρωπο και αποζητά την καταστροφή του. Η πιο μεγάλη καταστροφή του είναι να του στερήσει τη σωτηρία, που του προσφέρει μόνον η Εκκλησία του Χριστού, η οργανική του ένταξη σ’ αυτή...

ΤΟ «ΑΛΑΘΗΤΟ» ΤΟΥ ΠΑΠΑ: ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΘΕΣΠΙΣΤΗΚΕ

Ο πάπας Πίος ο Θ΄ που θέσπισε το αλάθητο

Ο επίσκοπος Ρώμης, γνωστός σήμερα ως πάπας = πατέρας, έχαιρε πάντα ιδιαίτερης εκτίμησης στην Εκκλησία και διότι ήταν επίσκοπος της πρωτεύουσας της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, αλλά και επειδή σύμφωνα με την παράδοση εκεί είχαν μαρτυρήσει οι δύο κορυφαίοι απόστολοι Πέτρος και Παύλος. Έμελλε μάλιστα να αποκτήσει μεγάλη σπουδαιότητα και αξία, αφού υπήρξε το μοναδικό στήριγμα των κατοίκων της Δύσης, όταν τα βαρβαρικά φύλα των Βανδάλων κατέλυαν το 476 μ.Χ. το δυτικό Ρωμαϊκό κράτος σπέρνοντας τον τρόμο και τον πανικό...